Το μειωμένο αφορολόγητο, από 1/1/2019

Σύμφωνα με το άρθρο 12 του Ν 4472/2017, η παρ. 1 του άρθρου 15 του ΚΦΕ (φορολογική κλίμακα) θα αντικατασταθεί από 1/1/2020, με σχετικό όφελος για τους φορολογούμενους, υπό την προϋπόθεση όμως και στον βαθμό που δεν προκαλείται απόκλιση από τους μεσοπρόθεσμους δημοσιονομικούς στόχους, όπως αυτοί καθορίζονται στο Πρόγραμμα Οικονομικής Προσαρμογής, σύμφωνα με εκτίμηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΕΕπ), σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΜΣ) και τις ελληνικές αρχές.

Τα ανωτέρω, στο πλαίσιο της τελικής αξιολόγησης του Προγράμματος.

Η αντικατάσταση της διάταξης θέτει προϋποθέσεις, επειδή ο συντελεστής του πρώτου κλιμακίου μειώνεται κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες, από 22% σε 20%.  Συνεπώς, πρέπει να μην καταγραφούν αρνητικές αποκλίσεις στο Πρόγραμμα Οικονομικής Προσαρμογής για να μας «προσφέρουν» οι «θεσμοί» ένα δώρα της τάξης των 400 ευρώ (ετήσια μείωση στον φόρο εισοδήματος).

Συγκεκριμένα, η κλίμακα που ισχύει τώρα είναι:

                   Εισόδημα                                                       Φορολογικός συντελεστής 
            (Μισθοί, Συντάξεις,
    Επιχειρηματική Δραστηριότητα)
                    0 – 20.000…………………………………………………..…….22%
           20.001 – 30.000………………………………………………………….29%
           30.001 – 40.000……………………………………………….…..…….37%
           40.001 και πάνω……………………………………………….…..……45%

Η παρ. 1 του άρθρου 15, όπως πρόκειται να αντικατασταθεί, ορίζει: «1. Το φορολογητέο εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις υποβάλλεται σε φόρο, σύμφωνα με την ακόλουθη κλίμακα:

                   Εισόδημα                                                       Φορολογικός συντελεστής 
            (Μισθοί, Συντάξεις,
    Επιχειρηματική Δραστηριότητα)
                    0 – 20.000………………………………………………….……..20%
           20.001 – 30.000…………………………………………….……..…….29%
           30.001 – 40.000……………………………………………….…..…….37%
           40.001 και πάνω…………………………………………………………45%

Ας δούμε όμως, από την άλλη πλευρά, τι έχει ψηφιστεί σχετικώς με το ιδιότυπο αφορολόγητο, δηλαδή την μείωση του φόρου από μισθωτή εργασία και συντάξεις, που προβλέπεται στο επόμενο άρθρο 16 του ΚΦΕ:

Σύμφωνα λοιπόν με το άρθρο 10 παρ. 1 του Ν 4472/2017, η παρ. 1 του άρθρου 16 θα αντικατασταθεί για εισοδήματα που αποκτώνται στα φορολογικά έτη που αρχίζουν από την 1/1/2020 και εφεξής, όπως παρακάτω: «1. Ο φόρος που προκύπτει κατά την εφαρμογή του άρθρου 15 μειώνεται κατά το ποσό των 1.250 ευρώ για τον φορολογούμενο χωρίς εξαρτώμενα τέκνα, όταν το φορολογητέο εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες και συντάξεις δεν υπερβαίνει το ποσό των 20.000 ευρώ. Η μείωση του φόρου ανέρχεται σε 1.300 ευρώ για τον φορολογούμενο με ένα (1) εξαρτώμενο τέκνο, σε 1.350 ευρώ για δύο (2) εξαρτώμενα τέκνα και σε 1.450 ευρώγια τρία (3) εξαρτώμενα τέκνα και άνω». Οίκοθεν νοείται, ότι εάν το ποσό του φόρου είναι μικρότερο των ποσών αυτών, η μείωση του φόρου περιορίζεται στο ποσό του αναλογούντος φόρου. Υπενθυμίζεται ότι τα ισχύοντα τώρα, για εισοδήματα 2017, ποσά μείωσης του φόρου είναι αντιστοίχως: (α) 1.900 ευρώ, χωρίς εξαρτώμενα τέκνα, (β) 1.950 ευρώ, με ένα εξαρτώμενο τέκνο, (γ) 2.000 ευρώ, με δύο εξαρτώμενα τέκνα και (δ) 2.100 ευρώ, με τρία και περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα.

Ωστόσο, δεν πρόλαβε να περάσει ένας μήνας από την ψήφιση του άρθρου 10 του Ν 4472/2017 και ψηφίζεται ο Ν 4475/2017, ο οποίος τροποποιεί την έναρξη ισχύος της παραπάνω διάταξης και από 1/1/2020 την μετακινεί ένα έτος νωρίτερα, σε περίπτωση που δεν θα επιτευχθούν ορισμένα  σημεία του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής, για την εκτέλεση του οποίου έχουμε συμφωνήσει, ως χώρα. Συγκεκριμένα η διάταξη αναφέρει: «Αν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και τις ελληνικές αρχές, στο πλαίσιο της τελικής αξιολόγησης του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής, διαπιστώσει ότι, στη βάση μίας προοπτικής εκτίμησης και λαμβάνοντας υπόψη την εφαρμογή των άρθρων 1 και 2, η εμπροσθοβαρής εφαρμογή του άρθρου 10 είναι αναγκαίαπροκειμένου να επιτευχθεί ο συμφωνημένος δημοσιονομικός στόχος πρωτογενούς ισοζυγίου της Γενικής Κυβέρνησης ύψους 3,5% για το οικονομικό έτος 2019 κατά τρόπο ευνοϊκό για την ανάπτυξη, οι διατάξεις του άρθρου 10 (σ.σ.: εννοεί του Ν 4472/2017) εφαρμόζονται για εισοδήματα που αποκτώνται από την 1/1/2019 και εφεξής. Στην περίπτωση αυτή, προκειμένου να διασφαλιστεί, ως αποτέλεσμα της εν λόγω εμπροσθοβαρούς εφαρμογής, η επίτευξη του ανωτέρω δημοσιονομικού στόχου κατά τρόπο ευνοϊκό για την ανάπτυξη, οι ελληνικές αρχές μπορούν, σε συμφωνία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, να εφαρμόζουν τις αναγκαίες προσαρμογές στο άρθρο 10» (σ.σ.: εννοεί του Ν 4472/2017).

Ευσχήμως, προστίθεται και η προοπτική ανάπτυξης…

Παρατηρούμε ότι η διάταξη αναφέρει «οικονομικό έτος 2019», δηλαδή φορολογικό 2018, ήτοι το τρέχον έτος. Με λίγα λόγια, αν κατά το 2018 δεν επιτευχθεί ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος στο επίπεδο του 3,5% επί του ΑΕΠ (περίπου 5,5 – 6 δις ευρώ), η μειωμένη… μείωση του φόρου και άρα το μειωμένο ιδιότυπο αφορολόγητο, θα εφαρμοστεί επί των εισοδημάτων που θα αποκτηθούν από 1/1/2019.

Πρωτογενές πλεόνασμα, ίσον φόροι, υπερφορολόγηση.

Τώρα, πώς συνδέεται η υπερφορολόγηση με την ανάπτυξη (!), είναι ένα ζήτημα που ελπίζω να γνωρίζουν όσοι ασκούν την δημοσιονομική πολιτική της χώρας μας.

Χρήσιμες παρατηρήσεις: (α) το πρωτογενές πλεόνασμα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την εξόφληση τόκων του χρέους και όχι του κεφαλαίου και (β) το ιδιότυπο αφορολόγητο αφορά μόνο, εισοδήματα από μισθωτή εργασία και συντάξεις και προερχόμενα από αγροτική δραστηριότητα (βλέπε, παρ. 1 του άρθρου 29 του ΚΦΕ).

Επίσης παρατηρούμε, ότι αν θα εφαρμοστεί η διάταξη από 1/1/2019, για το πρώτο κλιμάκιο της φορολογικής κλίμακας θα εξακολουθεί να ισχύει ο συντελεστής 22%, αφού ο μειωμένος συντελεστής 20%, καλώς εχόντων των πραγμάτων, θα έχει εφαρμογή από 1/1/2020.

Συνεπώς, το αφορολόγητο, κατά περίπτωση θα διαμορφωθεί ως εξής:

        1.900,00 / 0,22 = 8.636,36 ευρώ……………1.250,00 / 0,22 = 5.681,82 ευρώ
        1.950,00 / 0,22 = 8.863,64 ευρώ……………1.300,00 / 0,22 = 5.909,09 ευρώ
        2.000,00 / 0,22 = 9.090,91 ευρώ……………1.350,00 / 0,22 = 6.136,36 ευρώ
        2.100,00 / 0,22 = 9.545,45 ευρώ……………1.450,00 / 0,22 = 6.590,91 ευρώ

Δηλαδή, μισθωτός του ιδιωτικού τομέα (14 μισθοί), χωρίς εξαρτώμενα τέκνα, με μηνιαίες καθαρές αποδοχές (μετά την αφαίρεση των ασφαλιστικών εισφορών) πάνω από 405,84 ευρώ (5.681,82 / 14) θα κληθεί να καταβάλει φόρο εισοδήματος.

Σε επόμενο σημείωμα θα διατυπώσουμε αναλυτικά παραδείγματα, με σύγκριση των αφορολόγητων ποσών και αναφορά στην παρακράτηση του μηνιαίου φόρου.

Νίκος Σγουρινάκης

n_sgourinakis@hotmail.com

www.epixerisi.gr