Ο υπολογισμός των ασφαλιστικών εισφορών 2017 και 2018

Στο Σημείωμα Σύνταξης της 20/11/2017, που  αναρτήθηκε την ίδια ημέρα στο site του περιοδικού «ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ», σχολίασα με έντονο τρόπο την νομοθέτηση της διαφορετικής βάσης υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών, για το 2018 και εφεξής, σε σχέση με το 2017, αλλά και σε σχέση με το φορολογητέο εισόδημα, υπό την έννοια, ότι αφενός μεν, έρχεται σε αντίθεση με την αρχική πρόθεση του νομοθέτη, αφετέρου δε, ότι χαρακτηρίζεται κυριολεκτικώς και χωρίς καμία πρόφαση πλέον, ως επιλογή για την ευθεία μείωση των εισοδημάτων των αυτοαπασχολουμένων, των ελευθέρων επαγγελματιών και των ασκούντων ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα.

Πρόκειται, κατά την άποψή μου, για άστοχη κίνηση, η οποία όχι μόνο δεν βοηθά προς την κατεύθυνση της ίσης διανομής του παραγόμενου πλούτου, αλλά απεναντίας οδηγεί σε πλήρες οικονομικό αδιέξοδο την λεγόμενη «μεσαία» τάξη, γεγονός που θα έχει αρνητικές επιπτώσεις, τόσο ως προς μία  προοπτική ανάπτυξης, όσο και στην συνοχή της κοινωνίας.  Η αύξηση του αριθμού των επιδοματούχων, με ταυτόχρονη μείωση του αριθμού και εξίσωση προς τα κάτω, αυτών που πράγματι συνεισφέρουν στο Εθνικό Εισόδημα, δεν είναι ό,τι καλύτερο για μία Οικονομία.

«Χέρι βοήθειας», ασφαλώς και δυστυχώς προς αυτή την κατεύθυνση, «προσφέρει» και το πλαίσιο της υπερφορολόγησης των εισοδημάτων.

Ακολούθως, σε δύο άλλα Σημειώματα (13/10/2017 και 4/12/2017), είχα επιχειρήσει (από ότι φαίνεται με επιτυχία), να διατυπώσω τον τρόπο υπολογισμού των εισφορών, στηριζόμενος στις σχετικές διατάξεις, τόσο για το πρώτο έτος εφαρμογής του νόμου (2017), όσο και για το επόμενο (ήδη, τρέχον) έτος 2018. Με την πρόσφατη Εγκύκλιο του Υπουργείου, με Αριθ. Πρωτ.: Δ.15/Δ/οικ.9290 / 183 – 14/2/2018, δόθηκαν οδηγίες ως προς την διαχείριση των ασφαλιστικών εισφορών για τα δύο παραπάνω έτη 2017 και 2018, σύμφωνα πάντα με το νέο πλαίσιο διαμόρφωσης της βάσης υπολογισμού. Το ποσό των καταβληθεισών ασφαλιστικών εισφορών του έτους 2016, προκειμένου αυτό να προστεθεί στο φορολογητέο εισόδημα του ίδιου έτους και έτσι να προκύψει η βάση υπολογισμού εισφορών για το 2018 (αφού δεν είναι διαθέσιμα τα εισοδήματα του 2017-ακόμη δεν έχει ξεκινήσει η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων-), προφανώς θα ληφθεί από τους κωδικούς 516-517-518, κατά περίπτωση, του πίνακα ΣΤ, υποπίνακα (δ),  του εντύπου Ε3, ενώ ζήτημα θα προκύψει αν ο φορολογούμενος / ασφαλισμένος τήρησε βιβλία κατά την διπλογραφία (προαιρετικά), δεδομένου ότι στον πίνακα Θ του εντύπου Ε3, δεν εμφανίζεται μεμονωμένα το σχετικό ποσό των ασφαλιστικών εισφορών.

Ας εξετάσουμε ένα ακόμη παράδειγμα υπολογισμού ασφαλιστικών εισφορών για το 2018, με υπολογισμό βάσει δεδομένων του 2016, ενώ θα δούμε και την εκκαθάριση των εισφορών του 2017.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ:

Ασκών επιχειρηματική δραστηριότητα (πρώην Ελεύθερος επαγγελματίας του προηγούμενου ΚΦΕ και παλαιός ασφαλισμένος του πρώην ΟΑΕΕ) από 1/1/2017 έως 31/12/2017 κατέβαλε ασφαλιστικές εισφορές, ως γνωστό, με βάση το εισόδημα του έτους 2015, ως το πιο πρόσφατο εκκαθαρισμένο έτος. Επίσης, για το 2016, έτος πριν την εφαρμογή του Ν 4387/2016, είχε καταβάλει ασφαλιστικές εισφορές στον ΟΑΕΕ, βάσει της τότε ασφαλιστικής του κλάσης, ύψους 5.700,00 ευρώ (προηγούμενο ασφαλιστικό πλαίσιο).

Σύμφωνα με τα παραπάνω, θα πρέπει να γίνει η διαδικασία εκκαθάρισης ασφαλιστικών εισφορών του 2017, με βάση το εισόδημα του προηγούμενου έτους, δηλαδή με βάση το εισόδημα του έτους 2016.  Ας έχουμε όμως υπόψη μας, ότι βρισκόμαστε ήδη στο 2018, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να υπολογίζονται οι τρέχουσες εισφορές προσωρινώς επί του εισοδήματος του 2016, ενώ η τελική τους εκκαθάριση θα γίνει όταν οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ, έχουν διαθέσιμα τα οριστικά εισοδήματα του 2017 (από την ΑΑΔΕ).

Ι. Χρεωστικό υπόλοιπο (περίπτωση που το εισόδημα του 2016 είναι μεγαλύτερο από αυτό του 2015)

Α. Ασφαλιστικές Εισφορές έτους 2017 βάσει εισοδήματος έτους 2015

Το μηνιαίο εισόδημα από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας για το έτος 2015 ανερχόταν σε 3.000,00 ευρώ (ετήσιο φορολογητέο: 3.000,00 x 12 = 36.000,00).

Συνεπώς, έχει καταβληθεί μηνιαία ασφαλιστική εισφορά ύψους 818,50 ευρώ, για κύρια σύνταξη, για υγειονομική περίθαλψη, καθώς και 10,00 ευρώ για βοήθημα ανεργίας:

                                  [ 3.000,00 x (20% + 6,95%) + 10,00 ] = 818,50  ευρώ

 

Β. Ασφαλιστικές Εισφορές έτους 2017 βάσει εισοδήματος έτους 2016

Το μηνιαίο εισόδημα από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας για το έτος 2016 ανέρχεται σε 3.200,00 ευρώ (ετήσιο φορολογητέο: 3.200,00 x 12 = 38.400,00).

Συνεπώς, για κάθε μήνα πρέπει να καταβληθεί ασφαλιστική εισφορά  ύψους 872,40 ευρώ, για κύρια σύνταξη, για υγειονομική περίθαλψη, καθώς και 10,00 ευρώ για βοήθημα ανεργίας:

                                 [ 3.200,00 x (20% + 6,95%) + 10,00 ] = 872,40 ευρώ

Γ. Εκκαθάριση –  Χρεωστικό Υπόλοιπο

Σε ετήσια βάση προκύπτει διαφορά ύψους:

              9.822,00 (ήτοι: 818,50 x 12) – 10.468,80 (ήτοι: 872,40 χ 12) = – 646,80  ευρώ

η οποία θα πρέπει να καταβληθεί σε 5 ισόποσες μηνιαίες δόσεις, από Απρίλιο 2018 μέχρι και Αύγουστο 2018:

                                                   646,80 / 5 = 129,36  ευρώ

Συνεπώς, ο εν λόγω ασφαλισμένος για τους μήνες Απρίλιο έως και Αύγουστο 2018, θα καταβάλει :
α) την τρέχουσα μηνιαία ασφαλιστική εισφορά για το έτος 2018:

Αυτή θα υπολογιστεί με βάση το εισόδημα του 2016 που είναι το τελευταίο εκκαθαρισμένο έτος φορολογίας, αλλά με την προσθήκη των ασφαλιστικών εισφορών του ίδιου έτους, σε εφαρμογή της διάταξης για την αλλαγή της βάσης υπολογισμού των εισφορών. Ωστόσο, έχουμε το «δωράκι», δηλαδή την λήψη του 85% του παραπάνω αθροίσματος (αλλά μόνο για το 2018):

Επομένως, θα έχουμε:

– Το μηνιαίο εισόδημα από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας το 2016:……… ….38.400,00

– Τις ασφαλιστικές εισφορές που κατέβαλε το 2016:……………………………………………………..5.700,00

= Σύνολο:………………..………………………………………………………………………………………44.100,00

Ετήσιο εισόδημα (βάση υπολογισμού)

για προσδιορισμό ασφαλιστικών εισφορών 2018:….44.100,00 x 85% = 37.485,00

Αυτό είναι το ετήσιο εισόδημα επί του οποίου θα υπολογιστούν οι ασφαλιστικές εισφορές για τους πρώτους μήνες του 2018, μέχρι να είναι διαθέσιμο το εκκαθαρισμένο εισόδημα του 2017. Στην ουσία, το παραπάνω ποσό των 37.485 ευρώ δεν αντιπροσωπεύει εισόδημα, αλλά είναι μία αυθαίρετη βάση υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών.

Σε κάθε περίπτωση, η μηνιαία εισφορά θα είναι:

                       37.485,00 / 12 = 3.123,75 x 26,95% = 841,85 + 10,00 = 851,85 

[για κύρια σύνταξη 20%, για υγειονομική περίθαλψη 6,95% + 10,00 για βοήθημα ανεργίας]

β) την μηνιαία δόση ύψους που έχει προκύψει από την διαδικασία εκκαθάρισης των ασφαλιστικών εισφορών για το έτος 2017:

                                                   646,80 / 5 = 129,36  ευρώ

Σύνολο εισφορών, ανά μήνα, από Απρίλιο μέχρι και Αύγουστο:

851,85 + 129,36 = 981,21  ευρώ

Φυσιολογικά, θα πρέπει από τον Σεπτέμβριο 2018 και μετά, να έχουμε την εκ νέου εκκαθάριση, βάσει του εισοδήματος του 2017.
ΙΙ. Πιστωτικό υπόλοιπο (περίπτωση που το εισόδημα του 2016 είναι μικρότερο από αυτό του 2015)

Στην αντίθετη περίπτωση, όπου κατά την εκκαθάριση των ασφαλιστικών εισφορών θα προκύψει ότι ο ασφαλισμένος έχει καταβάλει επιπλέον ποσό, άρα το υπόλοιπο είναι πιστωτικό, αυτό επιστρέφεται στον ασφαλισμένο, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Εγκύκλιο, εντός διμήνου από την ολοκλήρωση της διαδικασίας εκκαθάρισης.

Ωστόσο, μπορεί ο ασφαλισμένος να υποβάλλει αίτημα προκειμένου το ποσό να παραμείνει ως εκκρεμότητα επιστροφής ή συμψηφισμού, στον ΕΦΚΑ. Σημειώνεται επίσης ότι εάν υπάρχουν καθυστερούμενες ασφαλιστικές εισφορές κάποιων μηνών του έτους 2018 μέχρι την εκκαθάριση, αυτές εξοφλούνται μέσω του πιστωτικού υπολοίπου, ενώ αν απομένει περαιτέρω ποσό, αυτό επιστρέφεται επίσης στον ασφαλισμένο.

Νίκος Σγουρινάκης

www.epixeirisi.gr